Optymalizacja podatkowa a tajemnica bankowa – przyczyna nieporozumień

W ostatnich miesiącach można zauważyć w mediach wzmożone zainteresowanie tematem tajemnicy bankowej, a to w związku z kolejnymi krokami podejmowanymi przez władze państw i organizacje międzynarodowe, celem jej ograniczenia. Ograniczenie owo przewiduje możliwość gromadzenia, a czasem obowiązku przekazywania organom podatkowym krajowym i zagranicznym, informacji o rachunkach bankowych oraz źródłach przychodów, wcześniej ściśle strzeżonych przed jakimkolwiek dostępem. W związku z tym bije się na alarm o kończących się możliwościach optymalizacji podatkowej. Takie podejście jest źródłem wielu nieporozumień, a stawiane w ten sposób tezy – mylące.

Należy zacząć od krótkiego przedstawienia historii tajemnicy bankowej. Instytucja ta powstała, co nie jest zaskoczeniem, w Szwajcarii, a jej istotą było, że żaden organ czy pracownik banku nie mógł ujawniać informacji dotyczących klientów banku. Za ujawnienie informacji o koncie i jego właścicielu groziły poważne sankcje cywilne i karne – od straty posady, nałożenia kary pieniężnej, po pozbawienie wolności. Pierwsze regulacje o tajemnicy bankowej w szwajcarskim ustawodawstwie pojawiły się w 1934 r., w celu ochrony majątków niemieckich i żydowskich klientów przed szpiegami nazistowskich Niemiec.

Ponieważ tajemnica bankowa nie jest głównym tematem niniejszego felietonu, zainteresowanych większą dawką informacji odsyłam do artykułu Marizy Aleksandrowicz, zamieszczonego na www.fzg.pl: http://finansezagranica.pl/2014/02/05/jak-w-szwajcarskim-banku-czyli-w-kilku-slowach-o-tajemnicy-bankowej-w-szwajcarii/ Dla uzupełnienia dodam tylko, że w ostatnim czasie Rada Unii Europejskiej zaaprobowała pakiet zmian do Dyrektywy o obowiązkowej automatycznej wymianie informacji podatkowych (tzw. AWI), który nakłada na państwa członkowskie obowiązek wymiany informacji o niemal wszystkich źródłach przychodów ich rezydentów. Kwestią czasu wydaje się objęcie odpowiednim porozumieniem również Szwajcarii i innych krajów, kolejno poddających się procesowi ograniczania tajemnicy bankowej.

Oczywiście oznacza to, że lista krajów, w których będzie można uzyskać lub ulokować środki pieniężne z dala od ciekawskich oczu rodzimej aparatury skarbowej, będzie się systematycznie kurczyć. Czy oznacza to koniec optymalizacji podatkowej?

Aby odpowiedzieć na to pytanie, należy najpierw powiedzieć, czym jest optymalizacja podatkowa. Jest to zmniejszenie zobowiązań podatkowych (mówiąc potocznie: podatku do zapłaty) poprzez skorzystanie z dostępnych prawnie struktur i sposobów przeprowadzania transakcji. Optymalizacja podatkowa jest więc zawsze zjawiskiem legalnym i znajdującym oparcie w przepisach prawnych, nawet jeżeli jest efektem wykorzystania tzw. luki prawnej. Jest więc zjawiskiem zupełnie odmiennym od uchylania się od opodatkowania, które stanowi nic innego jak niezgodne z prawem nieuiszczanie podatków.

Tak więc osoby korzystające z optymalizacji podatkowej nie powinny się obawiać ujawnienia informacji o źródłach ich przychodów lub saldach kont bankowych, gdyż są one legalne, raportowane w wymaganych przez prawo deklaracjach i opodatkowane zgodnie z przepisami podatkowymi. Ujawnienie tych danych jest zagrożeniem dla innej grupy osób: ukrywających niezgłoszone do opodatkowania przychody, pochodzące z tzw. „czarnej” lub „szarej strefy”, czyli – osób uchylających się od płacenia podatków. Osoby te są bowiem świadome, że sankcje związane z takim procederem są surowe, a możliwości opodatkowania dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów – szerokie.

Wbrew obiegowej opinii ograniczanie tajemnicy bankowej oraz poszerzanie obowiązku wymiany informacji podatkowych między organami podatkowymi różnych państw nie jest zagrożeniem dla optymalizacji podatkowych. Działania na rzecz zawężenia tajemnicy bankowej, obecnie o skali międzynarodowej, mają służyć wykrywaniu oszustw i uchylaniu się od opodatkowania. Optymalizacja podatkowa zawsze pozostanie legalna, ponieważ ma oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Osoby planujące optymalizację podatkową mogą zatem traktować doniesienia o kurczącej się tajemnicy bankowej z dużą dozą spokoju.

Tagi: , , ,